O mnie

Nasi badacze odkryli na północy Sudanu, niedaleko granicy z Egiptem dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. Ta unikatowa kolekcja trafiła do Warszawy dzięki pracom polskich archeologów pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego. Wnętrza nowej galerii są jasne, a ścianki, na których zawieszane są obecnie malowidła, mają inną konstrukcję, ułatwiającą montaż. Wykorzystując dokumentację z wykopalisk, staramy się oddać pierwotny układ wnętrza kościoła w Faras i jego atmosferę, choć oczywiście nie odtwarzamy go wiernie, bo jednak jesteśmy w muzeum – tłumaczy Alfred Twardecki.

Ożywione postacie z malowideł w katedrze Faras w Centrum Nauki Kopernik, 26 czerwca, godz. 19:00

Dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w sposób pozwalający zrozumieć pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi na przestrzeni wieków pokrywano ściany kościoła. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D (projekt FARAS 3D) pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni. W części sali zaprojektowanej tak, by oddawała nastrój panujący w historycznym wnętrzu sakralnym, znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni.

• Dziś Faras znajduje się pod wodą, a zabezpieczone eksponaty dają świadectwo swych czasów w muzeum.
• Freski te pochodzą z katedry Faras  (miejscowość w północnym Sudanie, Afryka) i są zabytkami kultury nubijskiej okresu chrześcijańskiego, VIII-XIV wiek.
• Jedyne w swoim rodzaju okazy wskazują na różnorodność estetyki w obrębie chrześcijaństwa – malowidła ścienne znacząco się różnią od dzieł o tematyce religijnej, do których jesteśmy przyzwyczajeni.
• Z lica malowideł usunięto grudki piasku i zaprawy murarskiej, które były wtopione w masę, z niektórych malowideł usunięto również zaprawę z obwodu zewnętrznego, a także przecieki zaprawy z odwrocia malowidła.

FARAS 3D. Skarby nubijskiej pustyni / FARAS 3D. Treasures from the nubian desert

Dzięki multimediom, dla których przeznaczona została specjalna przestrzeń, zwiedzający – także z dysfunkcjami wzroku i słuchu – zapoznają się z dziejami Nubii chrześcijańskiej, architekturą, malowidłami katedry, a także z ich ciekawą ikonografią. Do zbiorów muzealnych trafiły one dzięki polskim archeologom uczestniczącym w latach 60-tych ubiegłego wieku w objętej patronatem UNESCO wielkiej międzynarodowej akcji ratowania pozostałości dawnych kultur Doliny Nilu. W filmie przedstawiona jest architektura kościoła i malowidła ścienne, które powstały w okresie od VIII do XII wieku. Przestrzenny obraz katedry w technice stereoskopowej 3D pozwala wejść do wnętrza świątyni, która pół wieku temu została zalana wodami Nilu.

Po oczyszczeniu lica ustalono barwę i fakturę faras3d tła poszczególnych malowideł. Natomiast ze względu na bardzo wysoką wartość dokumentacyjną zabytków nie przeprowadzono żadnych uzupełnień barwnych. Braki w powierzchni lica uzupełniono ziarnistą zaprawą o neutralnym tonie dopasowanym do barw każdego z malowideł.

W przestrzeni dla multimediów wspominana jest również postać profesora Kazimierza Michałowskiego, wybitnego polskiego archeologa, odkrywcy katedry i patrona galerii. Katedra powstała na fundamentach starszego kościoła, zbudowanego na planie bazyliki w początkach VII wieku. We wschodnim trakcie galerii wyznaczona została specjalna przestrzeń dla multimediów. Do dziś zbiór Muzeum Narodowego w Warszawie stanowi największy i najcenniejszy zespół zabytków pozyskany do polskich zbiorów muzealnych, który pochodzi z wykopalisk archeologicznych prowadzonych za granicą kraju.

Na stronie

Jednemu z najbardziej spektakularnych odkryć polskiej archeologii śródziemnomorskiej – słynnej średniowiecznej katedry z Faras przebadanej pół wieku temu w Sudanie, poświęcona jest uruchomiona właśnie strona internetowa. XX wieku w ramach międzynarodowej akcji ratunkowej UNESCO. Jedno ze słów inskrypcji wyrażono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowidła, spotykanym także w malarstwie bizantyjskim.

Ćwiczy pamięć, posiada elementy strategii i przypomina wielki sukces polskich archeologów oraz zwraca uwagę na zagadnienie średniowiecznej sztuki sakralnej. Dokonane odkrycia stanowią największy zagraniczny zespół zabytków wykopanych przez polskich archeologów. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D pozwala nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni.

Zrąb kolekcji warszawskiej stanowi liczący niemal 70 dzieł zespół malowideł ściennych. Ponieważ z powodu budowy Wysokiej Tamy Asuańskiej katedra miała być zalana wodami Nilu, członkowie misji zdjęli z jej ścian malowidła i rozebrali elementy architektury, by uratować je przed zniszczeniem. Świątynia została odkryta i zbadana przez polską misję archeologiczną pod kierunkiem prof. Michałowskiego w ramach Kampanii Nubijskiej prowadzonej pod auspicjami UNESCO w latach 1961–1964. W Galerii prezentowane są przede wszystkim zabytki pochodzące z katedry w Faras, w północnym Sudanie, tuż przy granicy z Egiptem. Z katedry z Faras przedstawienie jest datowane na X/XI wiek.

Multimedialna wystawa muzeum

Galeria Faras jest jedyną w Europie ekspozycją zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. "Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni. Dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w sposób pozwalający zrozumieć pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi na przestrzeni wieków pokrywano ściany kościoła. Film pokaże nie tylko dzieła, które znalazły się w Muzeum Narodowym w Warszawie, ale również te, które trafiły do Sudańskiego Muzeum Narodowego w Chartumie". Galeria Faras jest jedyną w Europie i wyjątkową w skali światowej ekspozycją zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. „Galeria Faras jest jedyną w Europie i wyjątkową w skali światowej ekspozycją zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. O pomysłowości polskich badaczy, dzięki której malowidła z Faras mogły zostać bezpiecznie przetransportowane do Polski.

Odkrycie malowideł w Faras stało się światową sensacją, jednym z najważniejszych dokonań kampanii nubijskiej. Cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry pozwala po raz pierwszy „wejść” do nubijskiej świątyni. Tutaj znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni. Tymczasem freski z Faras znajdujące się w warszawskim muzeum są jednym z największych skarbów przechowywanych w polskich muzeach.

W ciągu roku od zakończenia konserwacji malowidła restaurowane przez zespół Hanny Jędrzejewskiej znajdowały się w bardzo różnych warunkach klimatycznych i dobrze te wszystkie zmiany wytrzymały. Na licu najmłodszego z malowideł zastosowano również specjalne kompresy odwoskowujące z trójchloroetylenu. Płyty perforowane pokrywano merlą, zarówno wokół obrysu malowidła jak i po bokach drewnianego pudła.

Miejscowość Faras położona w dzisiejszym północnym Sudanie jest znana archeologom i historykom sztuki na całym świecie. O 3-letniej kampanii nubijskiej, walce z czasem i trudnościach, jakie napotkali w Sudanie polscy specjaliści, dowiesz się słuchając nagrania audycji. Uczestniczyli oni w międzynarodowej akcji ratowania zabytków Nubii, które miały zostać zalane wodami sztucznego jeziora. Po gruntownej przebudowie, 18 października w Muzeum Narodowym w Warszawie została otwarta nowa Galeria Faras. Światowa prasa odkrycie polskich badaczy okrzyknęła "cudem w Faras". Muzeum Narodowe w Warszawie otworzyło nową Galerię Faras, prezentującą jedne z najważniejszych skarbów kultury znajdujących się w Polsce.